Klasa 4 szkoły podstawowej

Uczeń przystępujący do testu powinien:
1. znać przyczyny, okoliczności, w tym rolę Dobrawy, i skutki przyjęcia chrztu przez Mieszka I,
2. znać przyczyny przybycia Ottona III do Gniezna w roku 1000, relacje Galla zwanego Anonimem i Thietmara na temat zjazdu gnieźnieńskiego oraz skutki i znaczenie tego wydarzenia,
3. określać, z jakiej dynastii pochodził Kazimierz Wielki, wytłumaczyć znaczenie powiedzenia „Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”, wiedzieć, kiedy i gdzie założono pierwszą uczelnię wyższą na ziemiach polskich oraz jak obecnie się ona nazywa,
4. znać przyczyny i warunki zawarcia unii polsko-litewskiej w Krewie oraz jej znaczenie,
5. rozpoznawać na podstawie biogramów i wizerunków z obrazów Jana Matejki postacie:

  • Jadwigi Andegaweńskiej,
  • Władysława Jagiełły,
  • Zawiszy Czarnego,

6. znać przyczyny wielkiej wojny z Zakonem Krzyżackim,
7. znać datę, strony walczące i ich dowódców, plan oraz wynik bitwy pod Grunwaldem,
8. wyjaśniać kim był, kiedy żył i czego dokonał Mikołaj Kopernik,
9. wiedzieć kim byli (w tym znać znaczenie terminu hetman) Stefan Czarniecki i Jan Sobieski,
10. określać strony walczące, daty, dowódców wojsk polskich i skutki:

  • oblężenia Jasnej Góry w 1655 r.,
  • bitwy pod Wiedniem w 1683 r.,

11. znać terminy: insurekcja, powstanie i kosynierzy; określić, przeciwko komu, kiedy i dlaczego wybuchło powstanie kościuszkowskie,
12. znać datę, strony walczące, dowódcę strony polskiej, plan oraz wynik bitwy pod Racławicami,
13. wiedzieć, kiedy Polska utraciła niepodległość (znać datę i państwa uczestniczące w III rozbiorze Polski),
14. znać autorów słów i muzyki oraz tekst hymnu państwowego.

Klasa 5 szkoły podstawowej

Uczeń przystępujący do testu powinien:
1. lokalizować na mapie Italię oraz miasto Rzym i znać legendarną datę jego założenia,
2. charakteryzować strukturę społeczną i organizację społeczeństwa starożytnego Rzymu: podział na patrycjuszy, plebejuszy i niewolników,
3. wyjaśniać znaczenie terminu republika, znać datę i okoliczności ustanowienia tego ustroju w starożytnym Rzymie oraz znać nazwy republikańskich urzędów i ich kompetencje,
4. znać i rozpoznawać na zdjęciach/rysunkach najważniejsze dokonania cywilizacji starożytnego Rzymu w zakresie:

  • architektury (Koloseum, Panteon, Forum Romanum, akwedukt, łuk triumfalny, rzymskie drogi, limes),
  • prawa (znaczenie zasad: lex retro non agit, ignorantia iuris nocet, in dubio pro reo),

5. znać przyczyny i okoliczności przekształcenia ustroju starożytnego Rzymu z republiki w cesarstwo,
6. wyjaśniać różnicę między republiką a cesarstwem,
7. wskazywać, jakie dokonania Rzymianie przejęli od Greków w zakresie wierzeń, architektury, literatury,
8. określać na mapie zasięg terytorialny cesarstwa rzymskiego w II wieku p.n.e. oraz wyjaśnić na czym polegała romanizacja,
9. wyjaśniać różnicę między politeizmem i monoteizmem oraz rozpoznawać rzymskich bogów na podstawie opisów i atrybutów:

  • Jowisz,
  • Junona,
  • Minerwa,
  • Neptun,

10. wskazywać na mapie miejsca narodzin i działalności Jezusa Chrystusa – Palestynę oraz miejscowości Betlejem, Jerozolimę i Nazaret; wyjaśnić, kim, według Ewangelii, był Jezus Chrystus, co głosił oraz kiedy, gdzie i dlaczego został ukrzyżowany,
11. wyjaśniać, jaki był stosunek Rzymian wobec wyznawców chrześcijaństwa do IV w.,
12. wyjaśniać, jakie przełomowe znaczenie dla rozwoju chrześcijaństwa miała działalność apostolska Pawła z Tarsu,
13. określać, kiedy i kto zapewnił mieszkańcom cesarstwa rzymskiego wolność wyznania oraz kiedy i przez którego cesarza religia chrześcijańska została uznana za panującą w cesarstwie,
14. znać przyczyny i okoliczności, w tym daty roczne, podziału cesarstwa na część zachodnią i wschodnią oraz upadku cesarstwa zachodniorzymskiego.

Klasa 6 szkoły podstawowej

Uczeń przystępujący do testu powinien:
1. znać główne przyczyny wojen Rzeczypospolitej ze Szwecją w XVII wieku, z wyszczególnieniem okoliczności rozpoczęcia potopu szwedzkiego; znać datę, strony walczące, plan, imię i nazwisko dowódcy wojsk polsko-litewskich oraz wynik bitwy pod Kircholmem w 1605 r.; znać przebieg i znaczenie oblężenia Jasnej Góry przez Szwedów w 1655 r.; znać datę i postanowienia pokoju w Oliwie w 1660 r.,
2. znać główne przyczyny wojen Rzeczypospolitej z Państwem Moskiewskim w XVII wieku; znać datę, strony walczące, plan, imię i nazwisko dowódcy wojsk polsko-litewskich oraz wynik bitwy pod Kłuszynem w 1610 r.; znać przyczyny, cele i następstwa powstania Bohdana Chmielnickiego na Ukrainie; znać datę i postanowienia pokoju Grzymułtowskiego w 1686 r.,
3. znać główne przyczyny wojen Rzeczypospolitej z Turcją w XVII wieku; znać daty, strony walczące, imiona i nazwiska dowódców wojsk polsko-litewskich oraz wyniki bitew pod Cecorą w 1620 r., pod Chocimiem w 1621 r., pod Chocimiem w 1673 r., pod Wiedniem w 1683 r.; znać datę i postanowienia pokoju w Karłowicach w 1699 r.,
4. znać polityczne, społeczne i gospodarcze skutki wojen w XVII wieku, ze szczególnym uwzględnieniem strat terytorialnych i demograficznych oraz rozwojem oligarchii magnackiej,
5. rozpoznawać na podstawie zdjęć obiekty sztuki barokowej w Polsce:

  • Kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie,
  • Pałac w Wilanowie,
  • Kalwaria Zebrzydowska (w tym wyjaśnia znaczenie terminu kalwaria),

6. wymieniać cechy sarmatyzmu,
7. wymieniać cechy monarchii absolutnej na przykładzie Królestwa Francji za panowania Ludwika XIV,
8. wymieniać cechy monarchii parlamentarnej na podstawie Ustawy o Prawach (ang. Bill of Rights),
9. wymieniać główne idee oświecenia i rozpoznawać twórców:

  • Monteskiusz (trójpodział władzy),
  • Jean-Jacques Rousseau (teoria umowy społecznej),

10. wyjaśniać pojęcie absolutyzm oświecony oraz wymieniać reformy oświeceniowe wprowadzone przez:

  • Fryderyka II w Prusach,
  • Józefa II w Austrii,
  • Katarzynę II Wielką w Rosji,

11. wymieniać królów Polski z dynastii Wettinów oraz przyczyny i przejawy kryzysu państwa polsko-litewskiego pod ich panowaniem,
12. wymieniać założenia projektów reform Rzeczypospolitej proponowanych przez Stanisława Leszczyńskiego („Głos wolny wolność ubezpieczający) i Stanisława Konarskiego („O skutecznym rad sposobie”),
13. wymieniać przyczyny i skutki wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych,
14. wyjaśniać, jaki wkład w walkę o niepodległość USA mieli Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski.

Klasa 7 szkoły podstawowej

Uczeń przystępujący do testu powinien:
1. znać skutki powstanie styczniowego,
2. znać pojęcia:

  • rusyfikacja,
  • germanizacja,
  • praca organiczna,
  • praca u podstaw,
  • Kulturkampf,
  • rugi pruskie,
  • autonomia galicyjska,
  • trójlojalizm,

3. znać daty i twórców zjednoczenia Włoch i Niemiec oraz pełne nazwy powstałych państw,
4. znać daty, przyczyny i skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych,
5. określać, czyją posiadłością kolonialną u schyłku XIX wieku były oraz wskazywać je na mapie świata:

  • Egipt,
  • Kanada,
  • Indie,
  • Australia,
  • Algieria,
  • Madagaskar,
  • Indochiny,
  • Kongo,
  • Grenlandia,

6. znać następstwa ekspansji kolonialnej państw europejskich w XIX wieku,
7. znać założenia i głównych ideologów komunizmu, konserwatyzmu, liberalizmu i socjalizmu,
8. znać główne założenia programów oraz imiona i nazwiska wybitnych działaczy:

  • Polskiego Stronnictwa Ludowego,
  • Polskiej Partii Socjalistycznej,
  • endecji (Ligi Polskiej, Ligi Narodowej, Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego),

9. rozpoznawać na podstawie opisów, obrazów i zdjęć przejawy germanizacji i rusyfikacji oraz przykłady postaw Polaków wobec tych działań:

  • „Rugi pruskie” W. Kossaka,
  • wóz Drzymały,
  • strajk uczniów we Wrześni,
  • twórczość „ku pokrzepieniu serc”,
  • fabryka Hipolita Cegielskiego w Poznaniu,

10. znać przyczyny wystąpień i wymieniać postulaty rewolucji 1905-1907,
11. wymieniać państwa należące do trójprzymierza i trójporozumienia (ententy),
12. znać pośrednie i bezpośrednie przyczyny wybuchu I wojny światowej oraz daty trwania konfliktu.

Klasa 8 szkoły podstawowej

Uczeń przystępujący do testu powinien:
1. identyfikować na podstawie biogramów i rozpoznawać na podstawie zdjęć:

  • Władysława Sikorskiego,
  • Stefana „Grota” Roweckiego,
  • Jana Bytnara ps. Rudy,
  • Tadeusza Zawadzkiego ps. Zośka,
  • Irenę Sendlerową,
  • Władysława Andersa,
  • Stanisława Maczka,

2. wymieniać przykłady walki zbrojnej, propagandowej, dywersyjnej i cywilnej podejmowanej przez Polaków podczas okupacji niemieckiej i sowieckiej:

  • działalność Armii Krajowej, np. Akcja „Wieniec”, Akcja pod Arsenałem, Akcja Kutschera,
  • działania Cichociemnych,
  • działalność Szarych Szeregów np. tzw. mały sabotaż, napisy na murach,
  • działalność Narodowych Sił Zbrojnych,
  • tajne komplety,

3. rozpoznawać symbole Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych, Znak Polski Walczącej, emblemat Dywizjonu 303,
4. znać daty i lokalizować na mapie miejsca bitew, w których brały udział polskie oddziały wojskowe:

  • 303 Warszawski Dywizjon Myśliwski im. Tadeusza Kościuszki,
  • Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich,
  • 1 Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka,
  • 2 Korpus Polskich Sił Zbrojnych,

5. znać cele i założenia planu „Burza”,
6. znać przyczyny i okoliczności wybuchu Powstania Warszawskiego (w tym datę dzienną wybuchu zrywu, znaczenie terminu godzina „W”, identyfikować postać Antoniego Chruściela ps. Monter),
7. charakteryzować postawy wobec Powstania reprezentowane przez władze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Sowieckiego,
8. znać datę upadku i skutki Powstania Warszawskiego oraz wymieniać przykłady współczesnego upamiętniania Powstańców Warszawskich,
9. znać postanowienia konferencji w Teheranie i Jałcie dotyczące sprawy polskiej,
10. wyjaśniać, z czyjej inicjatywy powstał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego i znać najważniejsze postanowienia Manifestu PKWN ogłoszonego 22 lipca 1944 roku,
11. wyjaśniać okoliczności powstania organizacji Niepodległość („Nie”), określać, kto był jej dowódcą i jakie były jej cele,
12. wyjaśniać, dlaczego żołnierzy podziemia antykomunistycznego określa się współcześnie mianem Żołnierzy Wyklętych oraz wymieniać przykłady działań podejmowanych przez okupanta sowieckiego przeciwko nim.

 

Logowanie / Rejestracja

Nazwa użytkownika   Hasło     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  

Subskrypcja


Email
Aby otrzymywać od nas najnowsze informacje proszę dopisac swój adres e-mail:
© 2020 Centrum Edukacji Szkolnej • Wszystkie prawa zastrzeżone • Polityka prywatności