Klasa 5 szkoły podstawowej

1. Biologia jako nauka:

  • źródła wiedzy o biologii,
  • dziedziny biologii,
  • budowa organizmów wielokomórkowych,
  • obserwacje mikroskopowe,
  • budowa mikroskopu optycznego,
  • rodzaje mikroskopów i wykorzystanie ich w biologii,
  • obserwacje mikroskopowe i przygotowanie preparatu.

2. Budowa i czynności życiowe organizmów żywych:

  • komórka zwierzęca i roślinna,
  • składniki chemiczne organizmów,
  • pierwiastki i związki chemiczne wchodzące w skład organizmu,
  • samożywność i cudzożywność,
  • sposoby oddychania organizmów.

3. Wirusy, bakterie, protisty i grzyby:

  • grzyby - budowa i różnorodność grzybów,
  • porosty - budowa i znaczenie,
  • różnorodność protistów,
  • występowanie i środowisko protistów,
  • wirusy - cechy i budowa wirusów,
  • cechy bakterii, występowanie, odżywianie, oddychanie, rozmnażanie,
  • znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka,
  • sposoby rozprzestrzeniania się wirusów i bakterii,
  • choroby wirusowe i bakteryjne.

4. Mchy:

  • przedstawiciele mchów - środowisko życia i charakterystyczne cechy,
  • płonnik i torfowiec,
  • znaczenie mchów w przyrodzie i życiu człowieka.

 

Klasa 6 szkoły podstawowej

1. Charakterystyka świata zwierząt:

  • budowa i czynności życiowe,
  • tryb życia,
  • bezkręgowce i kręgowce.

2. Tkanki zwierzęce:

  • klasyfikacja tkanek zwierzęcych - tkanka nabłonkowa, tkanka łączna, tkanka mięśniowa, tkanka nerwowa - budowa i funkcje.

3. Parzydełkowce:

  • środowisko i tryb życia parzydełkowców,
  • charakterystyczne cechy parzydełkowców,
  • znaczenie parzydełkowców.

4. Płazińce:

  • środowisko i tryb życia,
  • cechy charakterystyczne płazińców,
  • znaczenie płazińców w przyrodzie.

5. Nicienie:

  • środowisko i tryb życia nicieni,
  • charakterystyka nicieni,
  • znaczenie nicieni.

6. Pierścienice:

  • środowisko życia pierścienic,
  • budowa i znaczenie pierścienic.

7. Stawonogi i skorupiaki:

  • środowiska życia skorupiaków,
  • różnorodność skorupiaków,
  • znaczenie skorupiaków w przyrodzie i dla człowieka.

8. Owady:

  • środowisko i tryb życia owadów,
  • cechy wspólne,
  • różnorodność budowy owadów,
  • znaczenie owadów.

9. Pajęczaki:

  • środowisko życia pajęczaków,
  • cechy pajęczaków,
  • różnorodność pajęczaków,
  • znaczenie pajęczaków.

10. Mięczaki:

  • cechy wspólne mięczaków,
  • środowiska życia,
  • cechy wspólne oraz różnorodność mięczaków,
  • znaczenie mięczaków w przyrodzie.

11. Małże i głowonogi:

  • środowisko życia małży i głowonogów,
  • cechy wspólne,
  • różnorodność budowy małży i głowonogów,
  • znaczenie małży i głowonogów.

12. Ryby:

  • środowisko i tryb życia ryb,
  • budowa zewnętrzna ryb,
  • rozmnażanie się i rozwój ryb,
  • budowa ryb,
  • znaczenie ryb w przyrodzie.

13. Płazy:

  • środowisko życia płazów,
  • płazy jako zwierzęta zmiennocieplne,
  • budowa płazów - cechy wspólne przedstawicieli tej gromady,
  • rozmnażanie się i rozwój płazów,
  • różnorodność płazów,
  • znaczenie płazów w przyrodzie i dla człowieka.

 

Klasa 7 szkoły podstawowej

1. Układ nerwowy i narządy zmysłów:

  • ośrodki nerwowe,
  • centralny i obwodowy układ nerwowy, autonomiczny układ nerwowy - budowa,
  • przykłady kontroli - układ nerwowy współczulnym i przywspółczulny,
  • łuk odruchowy, pojęcie i rodzaje odruchów,
  • synapsy i ich rodzaje,
  • choroby i higiena układu nerwowego,
  • zmysły - budowa i działanie oraz higiena narządów zmysłów; przegląd i budowa zmysłu dotyku, słuchu, wzroku, równowagi.

2. Układ hormonalny:

  • gruczoły dokrewne i ich przegląd,
  • rola i rodzaje hormonów,
  • zasada działania hormonów,
  • antagonistyczne działanie hormonów,
  • choroby układu dokrewnego.

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału dla klasy 7.

 

Klasa 8 szkoły podstawowej

1. Ekologia:

  • podstawowe pojęcia w ekologii,
  • tolerancja ekologiczna; przykłady gatunków wskaźnikowych; stenobionty i eurybionty,
  • organizm a środowisko,
  • interakcje między i wewnątrzpopulacyjne,
  • strategie rozrodu - r i K,
  • zależności pokarmowe; łańcuch spasania i detrytusowy; piramidy troficzne; sieci zależności troficznych,
  • materia i energia w ekosystemie,
  • cechy i struktura populacji; krzywe przeżywania i wzrostu populacji - jotowata i esowata,
  • cykle biogeochemiczne - węgiel, azot,
  • struktura i funkcjonowanie ekosystemu,
  • biomy lądowe,
  • sukcesja ekologiczna,
  • zanieczyszczenia środowiska,
  • gatunki inwazyjne,
  • źródła i skutki zanieczyszczeń atmosfery, hydrosfery i litosfery; dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze,
  • odpady i ich segregacja - pojemniki do segregacji i zasady segregacji odpadów.

2. Elementy ewolucjonizmu:

  • mechanizmy i prawidłowości ewolucji,
  • przebieg antropogenezy (Australopitek, Homo habilis, Homo erectus, neandertalczyk, człowiek współczesny); cechy człowieka współczesnego i człowiekowatych oraz rodzaju człowiek.

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału dla klasy 8.

 

Klasa 1 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Budowa DNA i RNA, organizacja chromosomu, autosomy i allosomy, grupy zasad azotowych - puryny i pirymidyny.
2. Cykl komórkowy:

  • fazy cyklu komórkowego,
  • znaczenie procesu replikacji DNA,
  • zmiany ilości DNA w poszczególnych fazach cyklu komórkowego.

3. Przebieg podziałów komórkowych. Znaczenie mitozy, mejozy i apoptozy:

  • charakterystyka profazy, metafazy, anafazy i telofazy mitozy oraz mejozy (ze szczególnym uwzględnieniem I podziału mejotycznego),
  • znaczenie mitozy i mejozy,
  • porównanie mitozy z mejozą,
  • przebieg i znaczenie procesu apoptozy.

4. Regulacja aktywności enzymów:

  • działanie aktywatorów i inhibitorów enzymów,
  • mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego w regulacji szlaków metabolicznych,
  • wpływ czynników fizykochemicznych na aktywność enzymów.

5. Kierunki przemian metabolicznych:

  • rodzaje reakcji metabolicznych: anabolizm i katabolizm,
  • budowa i funkcja ATP,
  • inne rodzaje przenośników elektronów,
  • szlaki metaboliczne.

6. Budowa i działanie enzymów:

  • budowa i właściwości enzymów,
  • mechanizm działania enzymów - kataliza enzymatyczna,
  • badanie wpływu enzymów na białka.

 

Klasa 1 liceum ogólnokształcącego (po gimnazjum)

1. Podstawowe techniki inżynierii genetycznej:

  • organizmy zmodyfikowane genetycznie (GMO),
  • sekwencjonowanie DNA,
  • wykorzystanie enzymów restrykcyjnych,
  • zastosowanie elektroforezy,
  • łańcuchowa reakcja polimerazy DNA (PCR),
  • wprowadzenie genu do komórki za pomocą wektorów,
  • wyposażenie laboratorium biotechnologicznego,
  • cele tworzenia bibliotek genomowych,
  • wykorzystanie bakterii w inżynierii genetycznej,
  • sonda molekularna jako metoda wykrywania genów.

2. Organizmy zmodyfikowane genetycznie:

  • cele tworzenia roślin zmodyfikowanych genetycznie,
  • otrzymywanie roślin zmodyfikowanych genetycznie,
  • przykładowe modyfikacje genetyczne roślin,
  • zastosowanie zwierząt zmodyfikowanych genetycznie w rolnictwie, medycynie, nauce i przemyśle,
  • otrzymywanie zwierząt zmodyfikowanych genetycznie,
  • GMO - zagrożenia i korzyści.

3. Biotechnologia a medycyna:

  • diagnostyka molekularna,
  • otrzymywanie biofarmaceutyków,
  • hodowla tkanek i narządów do transplantacji,
  • terapia genowa,
  • materiały medyczne nowej generacji.

4. Klonowanie - tworzenie genetycznych kopii:

  • pojęcia: klonowanie, klon, naturalne klony - drogi ich uzyskiwania,
  • rozmnażanie bezpłciowe jako przykład naturalnego klonowania,
  • klonowanie DNA i komórek,
  • klonowanie roślin i zwierząt,
  • zagrożeniom związanym z GMO.

5. Inżynieria genetyczna - korzyści i zagrożenia:

  • argumenty przemawiające za stosowaniem technik inżynierii genetycznej w badaniach naukowych, medycynie, rolnictwie, przemyśle i ochronie środowiska,
  • argumenty przemawiające przeciw stosowaniu technik inżynierii genetycznej,
  • zagrożenia związane z możliwością masowego pojawienia się organizmów transgenicznych w ekosystemach naturalnych,
  • wpływ GMO na ekosystemy i zdrowie człowieka,
  • regulacje prawne dotyczące GMO w Unii Europejskiej i oznakowania produktów GMO.

6. Znaczenie badań nad DNA:

  • praktyczne zastosowanie informacji zawartej w DNA,
  • przykładowe gatunki organizmów i pozyskiwane od nich geny.
 

Logowanie / Rejestracja

Nazwa użytkownika   Hasło     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  

Subskrypcja


Email
Aby otrzymywać od nas najnowsze informacje proszę dopisac swój adres e-mail:
© 2019 Centrum Edukacji Szkolnej • Wszystkie prawa zastrzeżone • Polityka prywatności