Klasa 5 szkoły podstawowej

1. Klasyfikacja organizmów:

  • zadania systematyki,
  • królestwa organizmów,
  • gatunek podstawowa jednostka klasyfikacji,
  • jednostki klasyfikacji biologicznej.

2. Wirusy i bakterie:

  • wirusy - bezkomórkowe formy materii,
  • drogi rozprzestrzenia się i zasady profilaktyki chorób wywołanych przez wirusy,
  • występowanie bakterii,
  • budowa komórki bakteryjnej,
  • kształty bakterii,
  • czynności życiowe bakterii,
  • znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka,
  • przykłady chorób wirusowych i bakteryjnych.

3. Różnorodność protistów:

  • różnorodność budowy protistów,
  • czynności życiowe protestów (odżywianie, oddychanie, rozmnażanie),
  • drogi rozprzestrzenia się i zasady profilaktyki chorób wywołanych przez protisty.

4. Budowa i różnorodność grzybów; porosty:

  • środowisko życia grzybów,
  • cechy umożliwiające zakwalifikowanie organizmu do grzybów,
  • różnorodność budowy grzybów,
  • czynności życiowe grzybów (odżywianie, oddychanie, rozmnażanie),
  • znaczenie grzybów w przyrodzie i dla człowieka,
  • budowa porostów,
  • typy plech,
  • znaczenie porostów.

 

Klasa 6 szkoły podstawowej

1. Stawonogi:

  • środowisko życia stawonogów,
  • charakterystyczne cechy budowy stawonogów,
  • podział stawonogów na skorupiaki, owady i pajęczaki,
  • cechy budowy zewnętrznej skorupiaków,
  • przedstawiciele skorupiaków,
  • znaczenie skorupiaków w przyrodzie i dla człowieka,
  • wspólne cechy budowy zewnętrznej owadów,
  • aparaty gębowe owadów,
  • odnóża owadów,
  • przystosowania owadów do życia w różnych środowiskach,
  • przedstawiciele owadów,
  • znaczenie owadów w przyrodzie i dla człowieka,
  • tryb życia pajęczaków,
  • charakterystyczne cechy budowy zewnętrznej pajęczaków,
  • przedstawiciele pajęczaków,
  • znaczenie pajęczaków w przyrodzie i dla człowieka.

2. Mięczaki:

  • środowisko oraz tryb życia mięczaków,
  • wspólne cechy mięczaków,
  • różnice w budowie ślimaka, małży i głowonogów,
  • znaczenie mięczaków w przyrodzie i dla człowieka,
  • przedstawiciele ślimaków, małż i głowonogów.

 

Klasa 7 szkoły podstawowej

1. Układ nerwowy i narządy zmysłów:

  • ośrodki nerwowe,
  • centralny i obwodowy układ nerwowy, autonomiczny układ nerwowy - budowa,
  • przykłady kontroli - układ nerwowy współczulnym i przywspółczulny,
  • łuk odruchowy, pojęcie i rodzaje odruchów,
  • synapsy i ich rodzaje,
  • choroby i higiena układu nerwowego,
  • zmysły - budowa i działanie oraz higiena narządów zmysłów; przegląd i budowa zmysłu dotyku, słuchu, wzroku, równowagi.

2. Układ hormonalny:

  • gruczoły dokrewne i ich przegląd,
  • rola i rodzaje hormonów,
  • zasada działania hormonów,
  • antagonistyczne działanie hormonów,
  • choroby układu dokrewnego.

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału dla klasy 7.

 

Klasa 8 szkoły podstawowej

1. Ekologia:

  • podstawowe pojęcia w ekologii,
  • polerancja ekologiczna; przykłady gatunków wskaźnikowych; stenobionty i eurybionty,
  • organizm a środowisko,
  • interakcje między i wewnątrzpopulacyjne,
  • strategie rozrodu - r i K,
  • zależności pokarmowe; łańcuch spasania i detrytusowy; piramidy troficzne; sieci zależności troficznych,
  • materia i energia w ekosystemie,
  • cechy i struktura populacji; krzywe przeżywania i wzrostu populacji - jotowata i esowata,
  • cykle biogeochemiczne - węgiel, azot,
  • struktura i funkcjonowanie ekosystemu,
  • biomy lądowe,
  • sukcesja ekologiczna,
  • zanieczyszczenia środowiska,
  • gatunki inwazyjne,
  • źródła i skutki zanieczyszczeń atmosfery, hydrosfery i litosfery; dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze,
  • odpady i ich segregacja - pojemniki do segregacji i zasady segregacji odpadów.

2. Elementy ewolucjonizmu:

  • mechanizmy i prawidłowości ewolucji,
  • przebieg antropogenezy (Australopitek, Homo habilis, Homo erectus, neandertalczyk, człowiek współczesny); cechy człowieka współczesnego i człowiekowatych oraz rodzaju człowiek.

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału dla klasy 8.

 

Klasa 1 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Budowa DNA i RNA, organizacja chromosomu, autosomy i allosomy, grupy zasad azotowych - puryny i pirymidyny.
2. Cykl komórkowy:

  • fazy cyklu komórkowego,
  • znaczenie procesu replikacji DNA,
  • zmiany ilości DNA w poszczególnych fazach cyklu komórkowego.

3. Przebieg podziałów komórkowych. Znaczenie mitozy, mejozy i apoptozy:

  • charakterystyka profazy, metafazy, anafazy i telofazy mitozy oraz mejozy (ze szczególnym uwzględnieniem I podziału mejotycznego),
  • znaczenie mitozy i mejozy,
  • porównanie mitozy z mejozą,
  • przebieg i znaczenie procesu apoptozy.

4. Regulacja aktywności enzymów:

  • działanie aktywatorów i inhibitorów enzymów,
  • mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego w regulacji szlaków metabolicznych,
  • wpływ czynników fizykochemicznych na aktywność enzymów.

5. Kierunki przemian metabolicznych:

  • rodzaje reakcji metabolicznych: anabolizm i katabolizm,
  • budowa i funkcja ATP,
  • inne rodzaje przenośników elektronów*,
  • szlaki metaboliczne.

6. Budowa i działanie enzymów:

  • budowa i właściwości enzymów,
  • mechanizm działania enzymów - kataliza enzymatyczna,
  • badanie wpływu enzymów na białka.

 

Klasa 2 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Układ moczowy:

  • budowa i funkcjonowanie układu moczowego:
    - funkcje układu wydalniczego,
    - wydalanie zbędnych produktów metabolizmu,
    - cykl mocznikowy i jego znaczenie,
    - budowa układu wydalniczego, w tym budowa nerki,
    - powstawanie moczu,
    - mocz pierwotny i mocz ostateczny, skład moczu ostatecznego,
    - wydalanie moczu,
    - udział układu moczowego w homeostazie - osmoregulacja i stałość składu płynów ustrojowych,
    - kontrola hormonalna wydalania,
    - wewnątrzwydzielnicza funkcja nerek,
  • choroby układu wydalniczego:
    - badania diagnostyczne chorób układu wydalniczego (USG jamy brzusznej, urografia, badanie moczu),
    - profilaktyka chorób układu wydalniczego,
    - choroby układu wydalniczego (zakażenie dróg moczowych, kamica nerkowa, niewydolność nerek),
    - dializa.

2. Układ nerwowy:

  • budowa i działanie układu nerwowego:
    - budowa i funkcje układu nerwowego,
    - budowa neuronu,
    - rola komórek glejowych,
    - podział neuronów na czuciowe, ruchowe i pośredniczące,
    - powstawanie i mechanizm przewodzenia impulsu nerwowego,
    - budowa i działanie synapsy chemicznej,
    - przewodzenie impulsu między neuronami,
    - neuroprzekaźniki pobudzające i hamujące - funkcje i przykłady,
  • ośrodkowy układ nerwowy:
    - budowa ośrodkowego układu nerwowego,
    - budowa mózgowia (mózg, pień mózgu, móżdżek) i jego funkcje,
    - budowa i funkcje mózgu,
    - rola rdzenia kręgowego,
  • obwodowy układ nerwowy:
    - budowa i funkcje obwodowego układu nerwowego,
    - podział nerwów na nerwy czaszkowe i rdzeniowe oraz na nerwy czuciowe, ruchowe i mieszane,
    - odruchy warunkowe i odruchy bezwarunkowe,
    - łuk odruchowy - budowa, droga impulsu w łuku odruchowym,
    - odruch uczenia się,
  • autonomiczny układ nerwowy:
    - funkcjonalny podział układu nerwowego,
    - budowa i funkcja autonomicznego układu nerwowego,
    - rola układu autonomicznego w utrzymaniu homeostazy,
    - lokalizacja struktur nerwowych autonomicznego układu nerwowego,
  • higiena i choroby układu nerwowego:
    - higiena układu nerwowego,
    - biologiczne znaczenie snu,
    - wpływ substancji psychoaktywnych na ciało człowieka (substancje narkotyczne, dopalacze, alkohol, nikotyna, leki),
    - mechanizm uzależnienia,
    - choroby neurologiczne (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, schizofrenia, depresja),
    - diagnostyka chorób (elektroencefalografia, tomografia komputerowa, magnetyczny rezonans jądrowy).

3. Narządy zmysłów:

  • budowa i działanie narządu wzroku:
    - receptory i kryteria ich podziału,
    - budowa oka - aparat ochronny i ruchowy oka, elementy budowy gałki ocznej,
    - droga światła w oku,
    - akomodacja i adaptacja oka,
    - widzenie przestrzenne,
    - wady wzroku,
    - choroby oczu (jaskra, zaćma, zwyrodnienie plamki, daltonizm),
    - higiena wzroku,
  • ucho - narząd zmysłu słuchu i zmysłu równowagi:
    - budowa ucha,
    - funkcje poszczególnych elementów budowy ucha,
    - droga dźwięku w uchu,
    - powstawanie wrażeń słuchowych,
    - budowa i działanie narządu równowagi,
    - negatywny wpływ hałasu na zdrowie,
  • narządy smaku oraz węchu:
    - budowa i funkcje narządu smaku,
    - powstawanie wrażeń smakowych,
    - budowa i funkcje narządu węchu,
    - powstawanie wrażeń węchowych.
 

Logowanie / Rejestracja

Nazwa użytkownika   Hasło     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  

Subskrypcja


Email
Aby otrzymywać od nas najnowsze informacje proszę dopisac swój adres e-mail:
© 2020 Centrum Edukacji Szkolnej • Wszystkie prawa zastrzeżone • Polityka prywatności