Klasa 5 szkoły podstawowej

1. Biologia - nauka o życiu:

  • dziedziny biologii,
  • cechy i czynności życiowe organizmów,
  • organizmy wielokomórkowe.

2. Sposoby poznawania bioligii:

  • obserwacja,
  • doświadczenie,
  • metoda naukowa,
  • cechy dobrego badacza,
  • źródła wiedzy biologicznej.

3. Obserwacje mikroskopowe:

  • budowa mikroskopu optycznego,
  • zasady obserwowania preparatu mikroskopowego,
  • przybory do mikroskopowania,
  • obliczanie powiększenia mikroskopu.

Klasa 6 szkoły podstawowej

1. Królestwo zwierząt:

  • wspólne cechy zwierząt,
  • komórka zwierzęca,
  • budowa organizmu zwierzęcego,
  • grupy zwierząt,
  • kręgowce, bezkręgowce,
  • gąbki – zwierzęta inne niż wszystkie.

2. Tkanka nabłonkowa, mięśniowa i nerwowa u zwierząt:

  • rodzaje tkanek zwierzęcych,
  • budowa i funkcje tkanki nabłonkowej,
  • budowa i funkcje tkanki mięśniowej,
  • budowa i funkcje komórek nerwowych.

3. Tkanka łączna:

  • rodzaje i miejsca występowania tkanki łącznej,
  • funkcje tkanki kostnej, chrzęstnej oraz tłuszczowej,
  • cechy charakterystyczne budowy poszczególnych tkanek,
  • krew, składniki krwi oraz ich znaczenie.

Klasa 7 szkoły podstawowej

ZAGADNIENIA Z KLASY VI:
1. Świat zwierząt. Od parzydełkowców do pierścienic.

ZAGADNIENIA Z KLASY VII:
1. Podstawy biologii i organizacja życia:

  • biologia nauką o życiu,
  • budowa komórki roślinnej, zwierzęcej, bakteryjnej, grzyba,
  • skład chemiczny komórki i rola związków organicznych: cukry, białka, tłuszcze,
  • pierwiastki i ich rola - mikroelementy, makroelementy - w tym pierwiastki biogenne,
  • podstawy systematyki i klasyfikacji organizmów,
  • etapy eksperymentu biologicznego; problematyka badawcza i planowanie doświadczenia.

2. Higiena i choroby skóry:

  • zasady higieny skóry,
  • czynniki powodujące uszkodzenia skóry,
  • wpływ słońca na zdrowie skóry,
  • dolegliwości i choroby skóry oraz ich objawy (grzybice skóry, czerniak),
  • rodzaje oparzeń i odmrożeń,
  • pierwsza pomoc przedlekarska w wypadku odmrożeń i oparzeń.

3. Budowa i funkcje skóry:

  • budowa skóry i warstwy podskórnej,
  • funkcje skóry i warstwy podskórnej,
  • budowa i rola wytworów skóry,
  • działanie receptorów skóry.

4. Układ pokarmowy:

  • odżywianie: składniki pokarmu, budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego, zasady prawidłowego żywienia, witaminy, trawienie składników pokarmowych

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału oraz wymaganiami edukacyjnymi dla klasy 7.

Klasa 8 szkoły podstawowej

ZAGADNIENIA Z KLASY VII:
1. Organizm człowieka jako funkcjonalna całość.
2. Skóra jako powłoka organizmu - budowa i funkcje skóry, choroby skóry.
3. Układ nerwowy i narządy zmysłów:

  • ośrodki nerwowe,
  • centralny i obwodowy układ nerwowy, autonomiczny układ nerwowy - budowa,
  • przykłady kontroli - układ nerwowy współczulnym i przywspółczulny,
  • łuk odruchowy, pojęcie i rodzaje odruchów,
  • synapsy i ich rodzaje,
  • choroby i higiena układu nerwowego,
  • zmysły - budowa i działanie oraz higiena narządów zmysłów; przegląd i budowa zmysłu dotyku, słuchu, wzroku, równowagi.

4. Układ hormonalny:

  • gruczoły dokrewne i ich przegląd,
  • rola i rodzaje hormonów,
  • zasada działania hormonów,
  • antagonistyczne działanie hormonów,
  • choroby układu dokrewnego.

ZAGADNIENIA Z KLASY VIII:
1. Genetyka:

  • podziały komórkowe,
  • nośnik informacji genetycznej - DNA; budowa DNA i RNA,
  • cechy kodu genetycznego,
  • podstawowe prawa dziedziczenia; zadania genetyczne - I i II Prawo Mendla,
  • dziedziczenie cech u człowieka; dziedziczenie płci u człowieka,
  • dziedziczenie grup krwi.

UWAGA! Szczegółowe zagadnienia do poszczególnych działów są zbieżne z rozkładem materiału oraz wymaganiami edukacyjnymi dla klasy 7 i 8.

Klasa 1 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Znaczenie nauk biologicznych:

  • biologia jako nauka o życiu,
  • systematyka organizmów - jednostki klasyfikacji,
  • wspólne cechy organizmów,
  • współczesne osiągnięcia biologiczne,
  • znaczenie nauk biologicznych w różnych dziedzinach życia,
  • wiarygodność informacji.

2. Zasady prowadzenia badań biologicznych:

  • metody naukowe stosowane w biologii,
  • zasady przeprowadzania obserwacji i doświadczeń,
  • próba badawcza i kontrolna (pozytywna i negatywna),
  • dokumentowanie badań biologicznych, dane jakościowe i dane ilościowe (tabele, wykresy),
  • analiza wyników badań.

3. Obserwacje biologiczne:

  • obserwacje makro- i mikroskopowe,
  • budowa mikroskopu optycznego,
  • rodzaje mikroskopów (optyczny, fluorescencyjny, skaningowy, transmisyjny),
  • zasady mikroskopowania,
  • dokumentacja obserwacji mikroskopowej.

4. Skład chemiczny organizmów. Makro- i mikroelementy:

  • pierwiastki chemiczne,
  • pierwiastki biogenne,
  • makro- i mikroelementy.

5. Znaczenie wody dla organizmów:

  • woda jako składnik organizmu,
  • znaczenie wody dla organizmów.

6. Węglowodany - budowa i znaczenie:

  • budowa węglowodanów,
  • podział węglowodanów na monosacharydy, disacharydy i polisacharydy,
  • przemiany glukozy,
  • wiązanie O-glikozydowe,
  • budowa, przykłady i funkcje monosacharydów, disacharydów i polisacharydów,
  • występowanie i znaczenie węglowodanów,
  • wykrywanie monosacharydów i polisacharydów w materiale biologicznym.

7. Białka - budulec życia:

  • budowa aminokwasów i białek,
  • związek między budową a funkcją białek,
  • podział białek na białka proste i złożone,
  • przykłady białek, ich występowanie i funkcje.

8. Właściwości i wykrywanie białek:

  • właściwości białek,
  • wpływ wybranych czynników fizykochemicznych na białka (zjawisko koagulacji i denaturacji),
  • badanie wpływu wybranych czynników fizykochemicznych na białko,
  • wykrywanie białek w materiale biologicznym (reakcja biuretowa, reakcja ksantofilowa).

9. Lipidy - budowa i znaczenie:

  • podział lipidów ze względu na budowę cząsteczki,
  • budowa i właściwości lipidów prostych,
  • kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone,
  • budowa i właściwości lipidów złożonych,
  • znaczenie biologiczne lipidów prostych i złożonych,
  • wykrywanie lipidów w materiale biologicznym.

10. Budowa i funkcja kwasów nukleinowych:

  • budowa DNA i RNA,
  • organizacja materiału genetycznego,
  • podział i rola rRNA, mRNA, tRNA, snRNA.

11. Budowa komórki:

  • podział komórek na eukariotyczne i prokariotyczne,
  • główne elementy komórki eukariotycznej,
  • przykłady przystosowania komórek do pełnionych przez nie funkcji,
  • porównanie budowy komórek zwierzęcych, roślinnych i grzybowych,
  • budowa i znaczenie błon biologicznych:
    - budowa i rodzaje błon biologicznych,
    - funkcje błon biologicznych,
    - rodzaje transportu przez błony (transport bierny i czynny),
    - osmoza w komórce roślinnej i zwierzęcej,
    - badanie wpływu roztworów o różnym stężeniu na zjawisko osmozy,
  • budowa i rola jądra komórkowego:
    - budowa jądra komórkowego,
    - funkcje jądra komórkowego,
    - organizacja materiału genetycznego w jądrze komórkowym,
  • składniki cytoplazmy:
    - budowa i funkcje cytozolu,
    - budowa i funkcje cytoszkieletu,
    - system błon wewnątrzkomórkowych (siateczka śródplazmatyczna, wakuole, lizosomy, aparat Golgiego),
    - funkcje rybosomów,
    - budowa i funkcje mitochondriów.

Klasa 2 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka:

  • poziomy organizacji budowy ciała,
  • układy narządów i ich funkcje,
  • współpraca między układami narządów,
  • definicja homeostazy.

2. Tkanki: nabłonkowa, mięśniowa i nerwowa:

  • rodzaje tkanek i miejsca ich występowania w organizmie,
  • rodzaje, budowa, miejsca występowania i funkcje nabłonków,
  • rodzaje, budowa i funkcje tkanki mięśniowej,
  • tkanka nerwowa - budowa i funkcje neuronów oraz komórek glejowych.

3. Tkanka łączna:

  • rodzaje tkanki łącznej (tkanka łączna właściwa, tkanka łączna podporowa, tkanka łączna płynna),
  • tkanka łączna właściwa - rodzaje, budowa i funkcje,
  • rodzaje tkanki łącznej podporowej: tkanka chrzęstna i tkanka kostna (ich budowa i funkcje),
  • skład krwi i limfy oraz ich funkcje,
  • miejsca występowania poszczególnych rodzajów tkanki łącznej w organizmie.

4. Skóra - powłoka ciała:

  • budowa i funkcje skóry:
    - budowa i funkcje skóry,
    - budowa naskórka i jego funkcje,
    - tkanka podskórna i jej funkcje,
    - wytwory naskórka: gruczoły (łojowe, potowe i mlekowe), włosy, paznokcie,
    - funkcje skóry (m.in. syntetyzująca, receptorowa, wydzielnicza, termoregulacyjna),
    - udział skóry w homeostazie - mechanizm termoregulacji,
    - rola skóry w syntezie witaminy D3,
  • choroby i higiena skóry:
    - diagnostyka chorób skóry (dermoskopia, badanie mikroskopowe),
    - choroby skóry (grzybice, wszawica, świerzb, trądzik pospolity, czerniak złośliwy),
    - wpływ nadmiaru promieniowania słonecznego na skórę higiena skóry.

5. Układ ruchu:

  • ogólna budowa i funkcje szkieletu,
  • rodzaje połączeń kości,
  • szkielet osiowy i kończyn,
  • budowa i funkcjonowanie mięśni,
  • higiena i choroby układu ruchu.

Klasa 3 liceum ogólnokształcącego (po szkole podstawowej)

1. Cechy kodu genetycznego:

  • kod genetyczny,
  • kodon,
  • rola kodonu START i STOP,
  • cechy kodu genetycznego,
  • tabela kodu genetycznego.

2. Odczytywanie informacji genetycznej:

  • ekspresja genów,
  • transkrypcja,
  • rola polimerazy RNA,
  • modyfikacje potranskrypcyjne,
  • translacja,
  • modyfikacje potranslacyjne,
  • regulacja ekspresji genów.

3. Gen a genom. Budowa i rola kwasów nukleinowych:

  • gen,
  • genom,
  • budowa DNA,
  • reguła komplementarności,
  • funkcje DNA,
  • replikacja DNA,
  • budowa RNA,
  • rodzaje i funkcje RNA.

4. Genetyka klasyczna. I prawo Mendla. Krzyżówka testowa:

  • genotyp, fenotyp, allel,
  • allel dominujący, allel recesywny,
  • homozygota, heterozygota,
  • badania Mendla,
  • I prawo Mendla,
  • krzyżówka genetyczna,
  • szachownica (diagram) Punnetta,
  • krzyżówka testowa,
  • dziedziczenie jednogenowe.

5. Genetyka klasyczna. II prawo Mendla:

  • II prawo Mendla,
  • krzyżówka genetyczna dwugenowa,
  • krzyżówka testowa dwugenowa,
  • zapis krzyżówki dwugenowej.

6. Dziedziczenie grup krwi - allele wielokrotne.

 

Logowanie / Rejestracja

Login lub e-mail   Hasło     Przypomnieć login?   Zarejestruj się  

Subskrypcja


Email
Aby otrzymywać od nas najnowsze informacje proszę dopisac swój adres e-mail:
© 2021 Centrum Edukacji Szkolnej • Wszystkie prawa zastrzeżone • Polityka prywatności