Klasa 4 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-3 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• wypowiedzenia oznajmujące, pytające, wykrzyknikowe,
• zdanie i równoważnik zdania,
• rozróżnianie części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik,
• bezokolicznik,
• rodzaj i liczba rzeczownika,
• przymiotnik jako określenie rzeczownika,
• wyrazy odmienne i nieodmienne,
• fonetyka (głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba),
• alfabet,
• przysłowia,
• związki frazeologiczne,
• wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne,
• zasady poprawności językowej.

4. Ortografia i interpunkcja:

• wyrazy z u, ó, ż, rz, ch, h - wymiennymi i niewymiennymi,
• wyjątki ortograficzne,
• wielkie litery w nazwach geograficznych,
• pisownia nie z poznanymi częściami mowy,
• dzielenie wyrazów na sylaby.

5. Formy wypowiedzi:

• podstawowe cechy opowiadania, opisu,
• zaproszenie,
• ogłoszenie.

6. Wiedza o literaturze:

• baśń,
• różnice między prozą a wierszem,
• rym, rytm, zwrotka,
• fikcja literacka,
• narrator i osoba mówiąca w utworze,
• bohater,
• ogólna wiedza o książce, teatrze, malarstwie, muzyce i filmie.

7. Literatura:

• C. Collodi: Pinokio,
• T. Janson: Opowiadania z Doliny Muminków,
• A. Lindgren: Dzieci z Bullerbyn,
• Sempe, Goscinny: Mikołajek i inne chłopaki,
• J. Brzechwa: Akademia pana Kleksa,
• Andersen: Baśnie (w tym: Królowa śniegu, Calineczka, Brzydkie kaczątko, Księżniczka na ziarnku grochu, Słowik, Dziewczynka z zapałkami),
• wybór baśni (L. i W. Grimm, Ch. Perrault),
• legendy o powstaniu państwa polskiego, krakowskie i warszawskie,
• poezja; wiersze J. Tuwima, J. Brzechwy, D. Wawiłow, J. Kulmowej, J. Ratajczaka i inne.
  

Klasa 5 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-4 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• wypowiedzenia pojedyncze i złożone,
• odmienne i nieodmienne części mowy (czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, wyrażenie przyimkowe, spójnik),
• odmiana czasownika przez liczby, czasy, osoby,
• tryby czasownika,
• czasowniki dokonane i niedokonane,
• odmiana rzeczownika przez przypadki,
• stopniowanie i rodzaje przymiotnika,
• wyraz określany i określający,
• rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne,
• fonetyka (głoska ustna, nosowa, dźwięczna, bezdźwięczna, twarda, miękka).

4. Ortografia i interpunkcja:

• pisownia tytułów książek,
• zakończenie bezokolicznika,
• formy trybu przypuszczającego,
• pisownia nie z poznanymi częściami mowy.

5. Formy wypowiedzi:

• opowiadanie,
• opis,
• plan wydarzeń,
• zaproszenie,
• ogłoszenie,
• zasady redagowania listu,
• życzenia.

6. Wiedza o literaturze:

• narrator i osoba mówiąca w utworze,
• mity,
• środki stylistyczne (przenośnia, porównanie, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy),
• opowiadanie,
• powieść,
• ogólna wiedza o książce, teatrze, malarstwie i filmie.

7. Literatura:

• mity greckie (o narodzinach świata, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Prometeusz, Syzyf, król Midas, bogowie Olimpu),
• R. Kipling: Księga dżungli (rozdział I: Bracia Mowgliego),
• H. Lifting: Podróże doktora Dolittle,
• Sempe, Goscinny: Wakacje Mikołajka,
• Andersen: Nowe szaty cesarza,
• A. Mickiewicz: Pani Twardowska, Powrót taty, Przyjaciele,
• I. Krasicki: Przyjaciele.
  

Klasa 6 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-5 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• forma osobowa czasownika (osoba, liczba, czas, strona),
• czasownik dokonany i niedokonany, czasowniki przechodnie i nieprzechodnie,
• rodzaj, liczba i przypadek rzeczownika,
• przymiotnik jako określenie rzeczownika,
• przysłówek jako określenie czasownika,
• stopniowanie i rodzaje przymiotnika,
• stopniowanie przysłówka,
• zaimki (bez podziału) - zastosowanie,
• wyraz nadrzędny (określony), wyraz podrzędny (określający),
• rzeczownik - temat, końcówka, oboczność tematu (spółgłoskowa, samogłoskowa),
• rodzina wyrazu, wyrazy pokrewne, rdzeń,
• fonetyka (różnica między wymową a zapisem samogłosek nosowych, spółgłosek dźwięcznych i bezdźwięcznych),
• akcent wyrazowy, intonacja.

4. Formy wypowiedzi:

• dialog, monolog,
• charakterystyka postaci,
• sprawozdanie,
• notatka.

5. Wiedza o literaturze:

• świat przedstawiony,
• narrator i osoba mówiąca w utworze,
• refren,
• akcja,
• cechy i typy powieści: podróżniczo-przygodowa, obyczajowa, fantastyczna,
• wątek,
• fabuła,
• epizod,
• środki stylistyczne w liryce: uosobienie, animizacja,
• ogólna wiedza o książce, teatrze, malarstwie i filmie.

6. Literatura:

• M. Twain: Przygody Tomka Sawyera,
• H. Sienkiewicz: W pustyni i w puszczy,
• C. S. Lewis: Opowieści z Narnii, Lew, Czarownica i stara szafa,
• J. Jurgielewiczowa: Ten obcy,
• M. Musierowicz: Kłamczucha,
• J. K. Rowling: Harry Potter i komnata tajemnic,
• A. Mickiewicz: Świteź, Świtezianka,
• poezja, wiersze Cz. Miłosza, J. Twardowskiego, L. Staffa, K.I. Gałczyńskiego, K. Iłłakowiczówny i inne.
  

Klasa 1 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• odmienne i nieodmienne części mowy (w tym: partykuła i wykrzyknik),
• określanie form wyrazów odmiennych,
• nieosobowe formy czasownika (zakończone na -no, -to, imiesłowy),
• zdania bezpodmiotowe,
• zdania z imiesłowowym równoważnikiem,
• przysłowia,
• związki frazeologiczne,
• synonimy, homonimy, antonimy,
• zasady poprawności językowej.

4. Ortografia i interpunkcja:

• biegłe stosowanie poznanych zasad ortograficznych i interpunkcyjnych,
• zakończenia: -ski, -cki, -dzki, -stwo, -ctwo, -dztwo, -źba, -izm, -yzm,
• pisownia imiesłowów przysłówkowych,
• pisownia partykuły -by z osobowymi i formami czasownika i z innymi częściami mowy,
• poprawne stosowanie interpunkcji w zdaniu pojedynczym i złożonym.

5. Wiedza o literaturze:

• cechy eposu,
• bajka, ballada, fraszka, hymn, pieśń,
• środki stylistyczne, w tym: metafora, onomatopeja, porównanie, porównanie homeryckie, apostrofa, eufemizm, pytanie retoryczne, epitet, powtórzenie,
• liryka pośrednia i bezpośrednia,
• podmiot liryczny i adresat liryczny,
• ogólna wiedza o sztuce (film, teatr, malarstwo, rzeźba, architektura, muzyka).

6. Literatura:

• K. Makuszyński: Szatan z VII klasy,
• E. Niziurski: Sposób na Alcybiadesa,
• A. Szklarski: Tajemnicza przygoda Tomka,
• L.M. Montgomery: Ania z Zielonego Wzgórza,
• M. Musierowicz: Kwiat kalafiora,
• J. Parandowski: Wojna trojańska,
• J. Parandowski: Przygody Odyseusza,
• mity greckie (Orfeusz i Eurydyka, Herakles, Helios i Faeton, Prometeusz),
• wiersze W. Szymborskiej, J. Twardowskiego, T. Kubiaka, J. Harasymowicza, K. Iłłakowiczówny, M. Białoszewskiego, S. Grochowiaka, R. Brandstaettera, W. Broniewskiego, K.I. Gałczyńskiego L. Staffa.
  

Klasa 2 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej, klasy I gimnazjum oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• podmiot domyślny, szeregowy, logiczny,
• orzeczenie czasownikowe, imienne, złożone,
• części zdania (podmiot, orzeczenie, przydawka, dopełnienie i okolicznik),
• zdania współrzędnie złożone.

4. Ortografia i interpunkcja:

• pisownia nie ze stopniem wyższym i najwyższym przymiotników,
• pisownia przysłówków złożonych,
• pisownia partykuły -by.

5. Wiedza o literaturze:

• cechy powieści - powieść obyczajowa i historyczna,
• cechy epiki, gatunki epickie,
• cechy liryki. gatunki liryczne,
• narrator, rodzaje narracji,
• fabuła, wątek, epizod,
• alegoria,
• teatr i dramat elżbietański,
• budowa sonetu,
• bajka zwierzęca, bajka epigramatyczna i narracyjna,
• alegoria,
• ballada.

6. Literatura:

• J. Kochanowski: fraszki i pieśni,
• I. Krasicki: bajki, satyry,
• H. Sienkiewicz: Krzyżacy,
• A. Mickiewicz: Pan Tadeusz (księga I, II, X),
• H. Sienkiewicz: Latarnik,
• Pieśń o Rolandzie (fragmenty),
• M. De Cervantes: Don Kichot (fr. o walce z wiatrakami),
• A. Szklarski: Tomek na wojennej ścieżce.
  

Klasa 3 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej, klasy I i II gimnazjum oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• archaizmy,
• język literacki i jego odmiany regionalne,
• dialekty i gwary polskie,
• stylizacja językowa,
• zabarwienie stylistyczne wyrazu,
• rodzaje stylu,
• składniowe funkcje wyrazów,
• zdanie współrzędnie i podrzędnie złożone,
• neologizmy i zapożyczenia,
• wyrazy o dosłownym i przenośnym znaczeniu.

4. Ortografia i interpunkcja:

• poprawna pisownia przedrostków roz-, bez-, z-, weź-,
• pisownia przysłówków złożonych (wtem, naprzód, itd.),
• pisownia skrótów.

5. Wiedza o literaturze:

• teatr i dramat barokowy,
• teatr i dramat antyczny,
• satyra, karykatura,
• przypowieść, parabola.

6. Literatura:

• mity greskie (mity tebańskie),
• Sofokles: Antygona,
• J. Kochanowski: treny V, VII, VIII,
• Molier: Skąpiec,
• Fredro: Zemsta,
• J. Słowacki: Balladyna,
• de Saint-Exupery, Mały Książę,
• Mickiewicz: Dziady. cz. II,