Klasa 4 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-3 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• wypowiedzenia oznajmujące, pytające, wykrzyknikowe,
• zdanie i równoważnik zdania,
• rozróżnianie części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek,
  
• bezokolicznik,
• czasownik dokonany i niedokonany,
• rodzaj i liczba rzeczownika - rozróżnianie,
• przypadki rzeczownika - nazwy i pytania,
• przymiotnik jako określenie rzeczownika,
• przysłówek jako określenie czasownika,
• wyrazy odmienne i nieodmienne,
• określanie form wyrazów odmiennych,
• fonetyka (głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba),
• alfabet,
• przysłowia, związki frazeologiczne,
• wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne,
• rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne,
• zasady poprawności językowej,
• wyrazy z u, ó, ż, rz, h i ch - wymiennymi i niewymiennymi, rz po spółgłoskach, wyjątki ortograficzne, wielkie litery w nazwach geograficznych , pisownia "nie" z poznanymi częściami mowy,
  
• dzielenie wyrazów na sylaby,
• plan wydarzeń, zaproszenie, ogłoszenie, życzenia.

4. Wiedza o literaturze:

• Baśń; Różnice między prozą a wierszem,
• Rym, rytm, zwrotka,
• Fikcja literacka,
• Środki stylistyczne (przenośnia, porównanie, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy),
• Narrator i osoba mówiąca w utworze,
• Bohater, czas, miejsce wydarzeń i wydarzenia,
  
• Ogólna wiedza o książce, teatrze i filmie.
  

• C. Collodi: Pinokio,
• T. Janson: Opowiadania z Doliny Muminków,
• A. Lindgren: Dzieci z Bullerbyn,
• Sempe, Goscinny: Mikołajek i inne chłopaki,
• Sempe, Goscinny: Wakacje Mikołajka,
• J. Brzechwa: Akademia pana Kleksa,
• Andersen: Baśnie (w tym: Królowa śniegu, Calineczka, Brzydkie kaczątko, Księżniczka na ziarnku grochu, Słowik, Dziewczynka z zapałkami, Nowe szaty cesarza),
• Legendy o powstaniu państwa polskiego, krakowskie i warszawskie,

Klasa 5 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-4 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• wypowiedzenia pojedyncze i złożone,
• odmienne i nieodmienne części mowy (czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, wyrażenie przyimkowe, spójnik),
• odmiana czasownika przez liczby, czasy, osoby, tryby czasownika,
• odmiana rzeczownika przez przypadki,
• stopniowanie przymiotnika i przysłówka,
• rodzaje przymiotnika,
  
• wyraz określany i określający,
• fonetyka (głoska ustna, nosowa, dźwięczna, bezdźwięczna, twarda, miękka),
• pisownia tytułów książek,
• pisownia form trybu przypuszczającego,
• zasady redagowania listu.

4. Wiedza o literaturze:

• mity,
• zdarzenia fikcyjne, historyczne, realistyczne, fantastyczne.

5. Literatura:

• Mity greckie (o narodzinach świata, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Prometeusz, Syzyf, król Midas, bogowie Olimpu);,
• R. Kipling: Księga dżungli (rozdz. "Bracia Mowgliego"),
  
• H. Lifting: Podróże doktora Dolittle,
• A. Szklarski: Tomek krainie kangurów,
• M. Twain: Przygody Tomka Sawyera,
• H. Sienkiewicz: W pustyni i w puszczy,
• C. S. Lewis: Opowieści z Narnii. Lew, Czarownica i stara szafa,
• A. Mickiewicz: Pani Twardowska, Powrót taty, Przyjaciele,
• I. Krasicki: Przyjaciele.
  

Klasa 6 szkoły podstawowej

1. Zakres materiału dla klas 1-5 szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• forma osobowa czasownika (osoba, liczba, czas, strona),
• czasownik przechodni i nieprzechodni,
• czynna i bierna konstrukcja zdania,
• zaimki (bez podziału) - zastosowanie,
• liczebniki - zastosowanie,
  
• rzeczownik - temat, końcówka, oboczność tematu,
• liczebniki główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe,
• zdania współrzędnie złożone,
• rodzina wyrazu, wyrazy pokrewne, rdzeń,
• fonetyka (głoska twarda, miękka, ustna, nosowa, dźwięczna, bezdźwięczna),
• akcent wyrazowy,
• pisownia nazw własnych.

4. Wiedza o literaturze:

• świat przedstawiony,
• cechy i typy powieści: podróżnicza, przygodowa, obyczajowa, detektywistyczna, fantastyczna,
• fabuła, wątek, epizod,
• literatura science fiction,
• bajka,
• ballada,
• środki stylistyczne: przenośnia, porównanie, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy, uosobienie, ożywienie, pytanie retoryczne,
• rodzaje rymów (dokładne, niedokładne, męskie, żeńskie, parzyste, krzyżowe, okalające).
  

5. Literatura:

• J. Jurgielewiczowa: Ten obcy,
• M. Musierowicz: Kłamczucha,
• J. K. Rowling: Harry Potter i komnata tajemnic,
• A. Mickiewicz: Świteź, Świtezianka,
  
• L.M. Montgomery: Ania z Zielonego Wzgórza,
• J. Verne: W 80 dni dookoła świata,
• Makuszyński: Szatan z VII klasy,
• E. Niziurski: Sposób na Alcybiadesa.
  

Klasa 1 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• odmienne i nieodmienne części mowy (w tym: partykuła i wykrzyknik),
• zaimki - podział ze względu na zastępowaną część mowy i ze względu na znaczenie
• określanie form wyrazów odmiennych,
• nieosobowe formy czasownika (zakończone na -no, -to, imiesłowy),
• zdania bezpodmiotowe,
• zdania z imiesłowowym równoważnikiem,
• składniowe funkcje wyrazów; części zdania,
• rodzaje podmiotu (domyślny, szeregowy, gramatyczny, logiczny),
• rodzaje orzeczenia (czasownikowe, imienne),
• związki frazeologiczne; zwroty i wyrażenia,
• synonimy, homonimy, antonimy,
• zasady poprawności językowej.

4. Wiedza o literaturze:

• powieść historyczna,
• kronika,
• literatura fantasy,
• przypowieść, parabola,
• cechy eposu,
• narrator, fabuła, wątek, epizod,
• bajka, ballada, fraszka, oda, hymn, sonet, pieśń sielanka, bukolika,
• wiersz sylabiczny, średniówka, anafora,
• środki stylistyczne, w tym: metafora, personifikacja, animizacja, onomatopeja, porównanie, porównanie homeryckie, apostrofa, eufemizm, pytanie retoryczne, epitet, powtórzenie,
• liryka pośrednia i bezpośrednia,
• podmiot liryczny i adresat liryczny,
• cechy dramatu, didaskalia,
• gatunki dramatyczne,
• teatr i dramat elżbietański.

5. Literatura:

• J. Parandowski: Wojna trojańska,
• Homer: Iliada (fragmenty),
• Mity greckie (Prometeusz, Orfeusz i Eurydyka, Herakles, Helios i Faeton i inne),
• J. Kochanowski: fraszki (O doktorze Hiszpanie, Na zdrowie, Na lipę, Na dom w Czarnolesie), pieśni, treny (V, VII, VIII),
• H. Sienkiewicz: Krzyżacy,
• A. de Saint Exupery: Mały Książę,
  
• W. Szekspir: Romeo i Julia,
  
• J.R. Tolkien: Hobbit, czyli tam i z powrotem,
  
• M. Musierowicz: Opium w rosole,
  
• A. Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka.

Klasa 2 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej, klasy I gimnazjum oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• zdania współrzędnie i podrzędnie złożone,
  
• mowa zależna i niezależna,
  
• związki wyrazów,
  
• cechy głosek,
  
• upodobnienia fonetyczne pod względem dźwięczności,
  
• archaizmy,
  
• język literacki i jego odmiany regionalne,
  
• dialekty i gwary polskie,
  
• stylizacja językowa.

4. Wiedza o literaturze:

• wiersz sylabiczny,
  
• epika, liryka dramat,
  
• gatunki epickie (nowela), liryczne i dramatyczne,
  
• bajka epigramatyczna i narracyjna,
  
• teatr i dramat romantyczny,
• epopeja narodowa,
  
• literatura faktu,
  
• parodia, nonsens, paradoks, kalambur.
  

5. Literatura:

• A. Szklarski: Tomek na wojennej ścieżce,
  
• J. Parandowski: Przygody Odyseusza,
  
• I. Krasicki: bajki, satyry (Żona modna),
  
• A. Mickiewicz: Dziady. cz. II,
  
• Fredro: Zemsta,
  
• J. Słowacki: Balladyna,
  
• A. Mickiewicz: Pan Tadeusz, ks. I, II, X,
  
• K. Dickens: Opowieść wigilijna,
  
• H. Sienkiewicz: Sachem,
  
• S. Żeromski: Syzyfowe prace,
  
• S. Żeromski: Siłaczka,
  
• A. Czechow: Śmierć urzędnika, Kameleon,
  
• B. Prus: Kamizelka.

Klasa 3 gimnazjum

1. Zakres materiału dla szkoły podstawowej, klasy I i II gimnazjum oraz:

2. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.

3. Nauka o języku:

• analiza słowotwórcza wyrazu,
  
• wyrazy złożone,
  
• skróty i skrótowce,
  
• neologizmy i zapożyczenia.

4. Wiedza o literaturze:

• teatr i dramat antyczny,
• elegia,
• reportaż.

5. Literatura:

• Mity greckie (mity tebańskie),
• Sofokles: Antygona,
• A. Fiedler: Dywizjon 303,
• Kamiński: Kamienie na szaniec,
• M. Białoszewski: Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty),
• E. Hemingway: Stary człowiek i morze,
• P. Coelho: Alchemik,
• W. Golding: Władca much,
• G. Orwell: Folwark zwierzęcy,
• S. Mrożek: Wesele w Atomicach,
• wiersze K.K. Baczyńskiego, T. Różewicza, Cz. Miłosza, W. Szymborskiej, Z. Herberta.